Rozemarijn

Rosmarinus officinalis
Engels: Rosemary, Duits: Rosmarin, Frans: Romarin
Lipbloemigen Labiatae


Gesponsorde links: 


Algemene beschrijving

Rozemarijn bloemen


De smalle naaldachtige bladeren zijn aan de bovenkant donkergroen en aan de onderkant wit.


Rozemarijn is een houtige en aromatische altijd groene en winterharde heester. De plant bloeit van maart tot mei met kleine blauwwitte bloemen.





Rozemarijn blad bovenkant
Rosmarinus officinalis blad onderkant

De stengel is ongeveer vierkant en verhout vanaf het tweede jaar. De plant groeit in vertakte bundels en wordt ongeveer 1 tot 2 meter groot.

Rozemarijn plant

Zelf Rozemarijn kweken.
De plant stamt uit de landen rond de Middellandse Zee, maar gedijt in gematigd en warm klimaat, op zonnige plaats in niet te vochtige kalkaarde. De grond moet goed gedraineerd zijn. Op kalkgrond wordt rozemarijn kleiner maar geurt wel meer.
Rozemarijn kan hagen vormen, maar oude planten mogen niet sterk worden teruggesnoeid. Het zaad van rozemarijn is geelbruin, vettig en klein. Zaaien in de lente in een broeikas of buitenshuis in de zomer. De ontkieming is ongeregeld. Het zaad heeft minstens 21 ° C nodig om te ontkiemen.
De beste manier om rozemarijn te vermeerderen is via stekken of afleggers. Stekken door in augustus top stekken te nemen en met of zonder stekpoeder in stekgrond te zetten.
Verplant rozemarijn als ze groot genoeg zijn om te hanteren, op 60 tot 90 cm van elkaar. De plant kan binnenshuis in een bak worden gekweekt op een zonnige plaats.

Terug naar de top van dit Rozemarijn document



Gesponsorde links: 


De geschiedenis

De Latijnse naam Rosmarinus komt van de woorden ros = dauw, en marinus = uit zee komen.
Al sinds mensenheugenis is dit kruid gebruikt door koks en apothekers.

Rozemarijn is een oud middel voor de versterking van het geheugen en het is een symbool voor vriendschap en trouw. Rozemarijn hing samen met niet vergeten: men gaf takjes aan geliefden die op reis gingen, droeg kransen bij bruiloften en plantte struiken op begraafplaatsen.
Recent onderzoek heeft inderdaad aangetoond dat één van de werkzame stoffen (carnosic zuur/ CA) de hersenen kan beschermen tegen een beroerte en neurodegeneratie, zoals bijvoorbeeld Alzheimer. [5,6]

Het gedistilleerde vocht van rozemarijnbloemen was in Europa een geliefd schoonheidsmiddel bij allerlei (hoofd)huidproblemen. Het werd ook verwerkt in pijnstillende zalven.
Boeketjes met geurige kruiden (waaronder rozemarijn) werden gedragen als beschermingsmiddel tegen ziekten en epidemieën. In voorbije tijden werd de harsachtige rozemarijn verbrand om de lucht te zuiveren.

De Spanjaarden verheerlijkten rozemarijn als heester die de Maagd Maria beschutting bood bij haar vlucht naar Egypte. Toen zij haar mantel over het kruid uitspreidde, veranderden de witte bloemen in blauwe.



Terug naar de top van dit Rozemarijn document


Toepassingen

Decoratief.
De takken van Rozemarijn biedt een geurend "geraamte" als het verweven wordt in kransen en guirlanders.


Huishouden.
Rozemarijn bloemen in de linnenkast verdrijft motten. Door de was boven een rozemarijnstruik te drogen, trekt er het mottenverdrijvende aroma in.
Plaats verse takken van Rozemarijn in een ruimte om de lucht te verfrissen.
Kook gedurende 10 minuten een hand vol Rozemarijn bladeren in een halve liter water om een antiseptische oplossing te krijgen voor in de badkamer.
Omwikkel barbecuepennen met stengels van Rozemarijn.


Cosmetisch.
Rozemarijnblad in een bad stimuleert de bloedsomloop. Gebruik het blad in een gezichtsstoombad.
Maak er een spoeling van de bladeren voor donker haar.


Medicinaal.
Als geneesmiddel worden de tijdens en na de bloeiperiode verzamelde bladeren en de etherische olie gebruikt.

Rosmarinus officinalis tak met bloemen

Uitwendig.
Bij haarverlies en problemen met de hoofdhuid.
Als gorgeldrank bij keelpijn. Nuttige vervanger voor salie tijdens de zwangerschap.
Als olieaftreksel voor massage van koude ledematen en pijnen en kwalen.
Als ontsmettingsmiddel (antiseptisch) tegen ontstekingen.




Inwendig.
Bij slechte bloedsomloop, koude voeten en pijnen bij koud weer.
Bij uitstralende gewrichtspijnen
Bij hoofdpijn die gepaard gaat met spijsvertering (lichte maagpijn) en bij migraine.
Neem rozemarijn met kamille voor stress-gerelateerde hoofdpijnen.
Bij haarverlies en problemen met de hoofdhuid.
Goed als inhaler bij verstopte en ontstoken bijholten.
Goede bloeddoorstroming naar het hoofd.


Toepassingen met etherische olie.
Heeft invloed op een zwakke spijsvertering, een opgeblazen gevoel, en bezit het vermogen de bloedsomloop te stimuleren. Dit wordt veroorzaakt omdat het een bloedstuwende werking heeft en de weefsels verwijdt die er mee behandeld worden. Het heeft een opwekkende invloed op oudere mensen.
De olie wordt verkregen door waterdamp destillatie van de verse bloeiende toppen. De olie is kleurloos tot lichtgeel en heeft een sterke, kruidige, balsemachtige geur. Een mindere kwaliteit wordt in Spanje uit de gehele plant gedestilleerd. Deze olie heeft een sterke kamferachtige geur.
Rozemarijn wordt heel veel als smaakstof gebruikt in levensmiddelen, vooral vleesproducten. Het is een natuurlijk anti-oxidant. Rozemarijn is ook heerlijk voor gebruik in de sauna.
Vaak kan de werking van een etherische olie worden versterkt door deze te combineren met andere etherische oliën.

Hier volgen enkele toepassingen van de etherische olie van Rozemarijn.

Bij droog haar.
2 tot 3 druppels Rozemarijn mengen met de voor het wassen benodigde hoeveelheid milde shampoo.

Bij gezwollen enkels en kneuzingen.
Meng 5 tot 7 druppels Rozemarijn met een eetlepel St. Janskruid-olie en masseer hiermee de pijnlijke plekken.

Bij gewrichtspijn, spierpijn en zenuwpijn.
6 tot 12 druppels Rozemarijn mengen met 3 eetlepels Noten olie en met dit mengsel 2 maal daags de gewrichten masseren. Niet voor het naar bed gaan.

Bij stress en oververmoeidheid.
30 tot 40 druppels Rozemarijn mengen met een beetje melk of honing, dit mengsel in een niet te warm bad doen en ongeveer 20 minuten baden.

Verdampen.
6 druppels Rozemarijn in de aromalamp verfrissen het geheugen en verhelderen de geest. Bevorderen de goede zin en verhogen het concentratie vermogen. Ideaal om bij te studeren. Rozemarijn helpt ook om grenzen te stellen als anderen proberen normen en waarden op te dringen.

Als u 's morgens moe en slaperig bent meng dan 1 druppel Rozemarijn, 2 druppels Petitgrain en 1 druppel Grapefruit met een beetje ongeparfumeerde douchegel en maak dit schuimig op een spons. Verdeel dit goed over het lichaam en douche niet al te warm. U bent dan snel fit.


Terug naar de top van dit Rozemarijn document



Gesponsorde links: 


Chemische eigenschappen

In de plant aanwezige stoffen.
Etherische olie (hoofdbestanddeel: campheen, kamfer, cineool en borneol), Hars, Bitterstoffen,
Rozemarijnzuur (heeft anti-ontsteking effect) en Flavonoïden.

Flavonoïden:
6-methoxygenkwanine, Apigenine (heeft anti-ontsteking effect), Diosmetine, Diosmine, Genkwanine, Hispiduline, Luteoline, Sinensetine

Di- en Triterpenen:
Carnosic Acid (of Carnosolic acid heeft beschermende eigenschappen voor de hersenen), Picrosalvine, Rosmariquinone, Oleanolic acid, Ursolic acid (heeft anti-ontsteking effect)

Actieve bestanddelen in de Etherische olie.
Monoterpenen:
a-pineen 12%, beta-pineen, camfeen 22%, mycreen 1.5%, a-phellandreen, beta-phellandreen, limoneen 0.5-2% , alfa en y-terpineen, paracymeen 2%

Sesquiterpenen:
beta-caryophylleen 3%

Monoterpenolen:
linalool 0.5-1%, terpine-1-ol-4, a-terpineol 1.5%, borneol 3-5%, isoborneol, cis-thuyanol-4, trans-thuyanol-4, p-cymeen-8-ol

Terpenische esters:
bornyl-acetaat, a-fenchyl-acetaat

Terpenische zuren:
1,8-cineol 30%, caryophylleen-oxyde, humuleen-epoxyde I en II

Niet terpenische cetonen:
3-hexanon, methyl-heptenon

Monoterpenonen:
kamfer 30% , verbenon, carvon 0.4%



Terug naar de top van dit Rozemarijn document


Voorzichtig

Rozemarijn kan migraine verhevigen wanneer u het tijdens een aanval neemt. Neem het alleen preventief.
Bij hoge bloeddruk alleen in een lage hoeveelheid gebruiken, bij voorkeur het kruid, of de olie heel sterk verdund, b.v. een verdunning van 2 % maken.
Bij aanleg tot epilepsie en in de eerste maanden van de zwangerschap is ook voorzichtigheid met innemen geboden: verdampen, kompressen, gebruik op de huid en keukengebruik zijn dan wel veilig.
Voor gebruik op de huid altijd eerst een beetje op de binnenkant van de elleboog smeren.
Is er na 24 uur geen irritatie, uitslag, branderigheid, enz. dan kan het op de huid gebruikt worden.
Dosering inwendig: 2-3 maal daags 2 druppels.
Niet direct in de ogen gebruiken!
De meeste etherische oliën kunnen niet zonder risico ingenomen worden. Gebruik etherische oliën uitsluitend inwendig als u voldoende kennis heeft of raadpleeg een (homeopathische) arts. Over het algemeen is echter de werking bij uitwendig gebruik sterker dan bij inwendig gebruik.



Terug naar de top van dit Rozemarijn document


Culinair

Bloem.
Vermeng verse rozemarijn met salades.
Konfijten voor garnering.
Meng rozemarijn met suiker en slagroom en voeg het toe aan gepureerd fruit.

Blad.
Voeg een beetje toe aan een scala van vleesgerechten.
Gebruik rozemarijn om gebakken aardappelen op smaak te brengen en om kruidenboter te maken.
Rozemarijn het is bijna onmisbaar bij lamsvlees in combinatie met knoflook.
Ook gebruikt in tomatensauzen voor de pasta's en in salades in zeer kleine hoeveelheden.



Terug naar de top van dit Rozemarijn document


Andere varianten

Rosmarinus officinalis " Albus "
Winterhard, witte bloemen, soms met lavendelachtige nervatuur.

Rosmarinus officinalis " Majorca pink "
Half winterhard, helderroze bloemen, heldergroene bladeren.

Rosmarinus officinalis " Miss Jessup's upright "
Winterhard, witte bloemen, ordelijke, vertikale groeiwijze. Deze soort is veel gebruikt als heg.

Rosmarinus officinalis " Prostratus "
Een gevoelige hangende (kruipende) soort met helderblauwe bloemen en fijnere bladeren.

Rosmarinus officinalis " Sever sea "
Half-hangend, winterhard, gecultiveerd, middelblauwebloemen, fijne bladeren op boogvormige takken.

Rosmarinus officinalis " Suffolk blue "
Winterhard, helder hemelsblauwe bloemen.



Terug naar de top van dit Rozemarijn document


Overige afbeeldingen

Hier staan een aantal plaatjes / foto's / prenten van Rozemarijn (Rosmarinus officinalis).

Rosmarinus officinalis hele plant    Rosmarinus officinalis takken

Terug naar de top van dit Rozemarijn document

[1]. Bremness, Lesley;- KRUIDEN het complete naslagwerk voor het kweken en gebruiken -
      Vijfde druk; Houten: Van Reemst Uitgeverij (2000). ISBN 90-410-0158-1
[2]. Shaw, Non;- Kruidengeneeskunde - Eerste druk; Keulen: Könemann Verlagsgesellschaft
      mbH (1999). ISBN 3-8290-1511-9
[3]. Dr. C. Norman Shealy; - Encyclopedie van de Natuurlijke Geneesmiddelen - Eerste druk;
      Groningen: TextCase (1999). ISBN 3-8290-1713-8
[4]. Rüdt, U.; - Geneeskrachtige en giftige planten - Eerste druk; Zutphen: B.V. W.J. Thieme &
      Cie (1973). ISBN 90-03 94630 2
[5]. T Satoh, K Kosaka, K Itoh, et al., (2008) Carnosic acid, a catechol-type electrophilic
      compound, protects neurons both in vitro and in vivo. J of Neurochemistry. 104(4):1116-1131
[6]. JA Park, S Kim, SY Lee, et al., (2008) Beneficial effects of carnosic acid on dieldrin-induced
      dopaminergic neuronal cell death. NeuroReport. 19(13):1301-1304



Gesponsorde Links






Opmerkingen of suggesties?