Bijvoet

Botanische naam: Artemisia vulgaris
Engels: Mugwort, Duits: Beifuß, Frans: Armoise
Familie: Samengesteldbloemigen of composietenfamilie, Compositae of Asteraceae (beide botanische namen zijn toegestaan)
Andere namen: Sint-janswortel, Moxa-ai ye (in het Chinees), Folium artemisiae argyi




Gesponsorde links: 




Algemene beschrijving

Bijvoet is een vrij harige, overblijvende en geurige plant. De plant wordt ongeveer 1 meter hoog.

De top van Bijvoet (Artemisia Vulgaris)

De bladeren zijn vederig en diep ingesneden. De bovenkant is donker groen. De onderkant is witviltig en behaard.
Het kruid is te vinden op braakliggend terrein en naast wegen, spoordijken en akkers.

Bijvoet bloeit van augustus tot september met roodbruine of gele bloemen. De bloemen zijn vrij klein en staan in lange smalle trossen aan de top van de stengel. De stengel is vaak rood/paars aangelopen.

Bovenkant blad    Onderkant blad



Zelf Bijvoet kweken.


Plaats.
De plant groeit het best in de volle zon

Grond.
Licht, droog en goed gedraineerde grond is het meest geschikt.

Vermeerderen.
Zaaien indien verkrijgbaar. Neem stekken in nazomer.

Kweken.
De plant uitdunnen of verplanten op 45 cm tot 1 meter afstand van elkaar. Snoei de plant in de herfst.

Tak van Bijvoet (Artemisia Vulgaris)


Terug naar de top van dit Bijvoet document



De geschiedenis

Artemisia was de zus en vrouw van de Grieks/Perzische koning Mausolus en ze regeerde na zijn dood in 353 v. Chr. over Halicarnssus en deze omgeving. Om haar te ere bouwde ze een geweldig graf, Mausoleum genaamd, dat één van de zeven wereldwonderen is.
Artemisia was ook een beroemd plantkundige en medische onderzoekster. Tweehonderd, bijna allemaal aromatische planten, zijn van het geslacht Artemisia en zijn naar haar vernoemd.

Mausoleum


Culpeper beval het kruid aan voor alle maagproblemen, het voorkomen van misselijkheid na de maaltijd en het wekt de eetlust op, maar als het te sterk is, bederft het de smaak.

In de middeleeuwen dacht men dat Johannes de Doper een krans van bijvoet om zijn middel droeg en daarom noemt men de plant ook wel sint-janswortel. De wortel van bijvoet werd tegen de muur van een huis gespijkerd om de duivel of andere boze geesten te bannen. Er werden ook gevlochten kransen van bijvoet aan een huis of schuur bevestigd om het te beschermen tegen brand en blikseminslag.
Bijvoet wordt van oudsher gebruikt om vermoeide reizigers te laten opknappen en hen tegen boze geesten en wilde dieren te beschermen. Romeinse soldaten legde het in hun sandalen tegen pijnlijke voeten, vandaar de naam 'bij'-voet. In 1656 schreef William Coles: "Als een infanterist het 's ochtends in zijn schoenen legt, kan hij voor de middag 40 mijlen afleggen zonder vermoeid te worden."
Bijvoet werd door arme mensen als tabak gebruikt, afzonderlijk of met andere kruiden. Ook bier werd met Bijvoet gekruid.



Terug naar de top van dit Bijvoet document



Gesponsorde links: 




Toepassingen

Huishouden / Algemeen.
Bijvoet verdrijft insecten, met name motten.
Bijvoet onder het kussen beschermt tegen nachtmerries.
In China worden van bijvoet geneeskrachtige staafjes (moxa staafjes) gemaakt en worden gebruikt in de acupunctuur.
De wierrook wordt gebruikt bij rituele reiniging van mensen en ruimte. Om wierrook zelf te maken (alle Artemisia soorten zijn bruikbaar) plukt u de knoppen, vlak voor ze in bloei komen. Maak stukken van gelijke lengte (ongeveer 15 cm) en laat ze ongeveer twee dagen drogen. Maak een bundel van 2,5 cm doorsnee en bind ze samen met katoendraad (gebruik geen kunstvezel). Steek een kant aan, blaas de vlam uit en laat de staafjes smeulen.


Medicinaal.
Voor een beschrijving van Artemisia annua en de inhoudsstof artemisinine, zie hieronder.

Als geneeskruid gebruikt men de bladeren en de in de bloeitijd verzamelde plant.

Bijvoet wordt van oudsher gebruikt als middel tegen wormen en moet dan gedurende lange tijd in een lage dosering worden ingenomen. Bijvoet wekt de eetlust op, stimuleert de spijsvertering en helpt eveneens bij het opgang brengen van de menstruatie. De Chinese kruidkunde gebruikt het kruid voornamelijk voor de voortplantingsorganen, om de baarmoeder te verwarmen, om bloedingen te stoppen of om bloedingen bij een te lange menstruatiecyclus af te remmen.

Zoek tijdens een lange, vermoeiende wandeling naar bijvoet. Kauw op enkele bladeren of bloemtoppen en uw vermoeidheid zal afnemen, doordat de bittere aromatische stoffen uw geest en blik verhelderen.

Werking en karakter.
Stimulerend voor het zenuwstelsel, menstruatie opwekkend en regulerend, zweetdrijvend, galopwekkend.

Uitwendig.
Kompressen van bijvoetazijn zijn goed bij kneuzingen en ontstoken gewrichten.

Inwendig.
- Bij verlaagde en pijnlijke menstruatie. Bij onregelmatige menstruatie met weinig bloedverlies.
- In beginstadia van verkoudheden en koortsen.
- Bij indigestie met weinig eetlust en maagkrampen.
- Bij misselijkheid met zware hoofdpijn.
- Bij depressie met lever- en ingewandsstoornissen.
- Tegen nervositeit bij verzwakte mensen.
- Nuttig bij artritis en jicht.
- Bij ingewandswormen.

Dosering.
Van de thee, dagelijks een of twee koppen, bij koorts elke vier uur een halve kop.
Van de tinctuur drie maal daags 2 tot 5 ml.
Bij vermoeidheid langzaam kauwen op drie of vier bladeren.

Tak van Bijvoet


Toepassingen met etherische olie.
Het is een kleurloze tot lichtgele vloeistof met een bitter-zoete, kamferachtige geur. Door het hoge thujon gehalte is de olie giftig en daarom minder geschikt voor gebruik in de aromatherapie.

Etherische olie van Bijvoet kan o.a. gebruikt worden bij: stoornissen in de menstruatie, hik, vermoeide voeten, vallende ziekte, krampen, winderigheid en worminfecties. Bijvoet kan huid en slijmvliezen irriteren.

Hier volgen enkele toepassingen van de etherische olie van Bijvoet.

Bij vermoeide voeten
Meng 10 druppels Bijvoet met een beetje melk, room of honing. Voeg dit mengsel toe aan een warm voetbad en baad hier 15 minuten mee.

Verdampen
6 tot 10 druppels Bijvoet in de aromalamp maken beslissingen nemen gemakkelijk en zijn een steuntje in de rug bij te ondernemen stappen.


Terug naar de top van dit Bijvoet document



Gesponsorde links: 




Chemische eigenschappen

In de plant aanwezige stoffen.
Etherische olie (0,2 %, hoofdbestanddelen cineool en thujon), Vulgarine (een sesquinterpeenlactone), Flavnoiden (quercitine-3-rhamnoglucoside en 5,3-dihydroxy-3,7,4- trimethoxyflavone), Cumarinederivaten (7,8-methylendioxy-9-methoxycoumarine), Triterpenen (o.a. 27,28-dionic acid, b-amyrin en b-sitosterol) en Bitterstof.


Actieve bestanddelen in de Etherische olie.
Cineool, thujon linlool, l,8-cineool, b-thujon, borneol, a- en b- pineen, nerol, neryl acetaat, linalyl acetaat, myrceen, vulgarool, a-, b- en g-cadinol, cadinenol, muurolol, spathulenolen.



Voorzichtig

Gebruik geen bijvoet tijdens de zwangerschap en bij het geven van borstvoeding.
Gebruik het niet lang achtereen zonder het advies van een arts.
Door het hoge thujon gehalte is de etherische olie giftig en daarom minder geschikt voor gebruik in de aromatherapie



Het blad van bijvoet wordt gebruikt voor vullingen. Het kan ook gebruikt worden in stoof- en vleesschotels.


Er komen wereldwijd 200 Artemisia soorten voor. Deze hebben vergelijkbare toepassingen maar variëren in sterkte. Bijvoet is het mildst en veiligst voor eigen gebruik. Ze zijn vaak alleen door kenners uit elkaar te houden.
In Noord Amerika worden Artemisia soorten soms ten onrechte met salie verward.


Alsem (Artemisia absinthium) geldt als de sterkste soort. Kleine hoeveelheden alsem geven vermouth en andere aperitieven hun smaak.

Gedroogd Alsem kruid (Artemisia absinthium) kopen?



Zoete alsem (Artemisia annua)

Artemisia annua (Zoete alsem of Zomeralsem of in het Chinees Qing Hao) komt niet in het wild in Nederland voor. Artemisia annua wordt in China en Afrika tegen malaria voorgeschreven en is al duizenden jaren bekend in de traditionele Chinese geneeskunde (TCM). Het genezend effect wordt toegeschreven aan de inhoudsstof artemisinine (een sesquiterpeen lactone endoperoxide). Naast het bewezen antimalaria effect worden aan artemisinine ook antikanker eigenschappen toegekend [ref].


Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (World Health Organization, WHO) is artemisinine, wanneer correct gebruikt in een op artemisinine gebaseerde combinatietherapie (ACT’s), momenteel het meest effectieve (95%) en meest betrouwbare medicijn om malaria te genezen [ref].

Zoals te zien is in de structuurformule hieronder is de verbinding erg complex. Hoewel het mogelijk is om deze verbinding organisch chemisch te synthetiseren is dit erg duur. Malaria komt het meest voor in de gebieden waar ook de armste mensen van de wereld wonen. Momenteel kunnen deze mensen zich dit medicijn niet veroorloven, zelfs niet als het hun leven kan redden. De Wageningen Universiteit is bezig om het artemisinine-gen uit Artemisia annua te isoleren en in te planten in Cichorei. Hierdoor verachtvoudigt de productie van artemisinine van 7 naar 56 kg/ha. De prijs zal zakken van 4-10 dollar per medicatie naar 50 dollarcent. De onderzoekers zijn er al in geslaagd om een voorloper van artemisinine (artemisininezuur) te produceren in de tabaksplant [ref].

Een voorbeeld van een supplement met Artemisia annua en artemisinine is artemisia complex capsules van het merk AOV.


Figuur: Structuurformule van artemisinine ( (3R,5aS,6R,8aS,9R,12S,12aR)- octahydro-3,6,9-trimethyl-3,12- epoxy-12H-pyrano[4,3-j]- 1,2-benzodioxepin-10(3H)-on )



Hier staan twee foto's van Bijvoet (Artemisia Vulgaris).

Bijvoet (Artemisia Vulgaris)    Bijvoet (Artemisia Vulgaris) in het wild

Terug naar de top van dit Bijvoet document

[1]. Britton, Jade & Kircher, Tamara; - De helende kracht van kruiden - Eerste druk; Groningen:
       TextCase (2000). ISBN 90 5764 030 9
[2]. Bremness, Lesley;- KRUIDEN het complete naslagwerk voor het kweken en gebruiken -
       Vijfde druk; Houten: Van Reemst Uitgeverij (2000). ISBN 90-410-0158-1
[3]. Shaw, Non;- Kruidengeneeskunde - Eerste druk; Keulen: Könemann Verlagsgesellschaft mbH
       (1999). ISBN 3-8290-1511-9
[4]. Rüdt, U.; - Geneeskrachtige en giftige planten - Eerste druk; Zutphen:
       B.V. W.J. Thieme & Cie (1973). ISBN 90-03 94630 2



Gesponsorde Links




Opmerkingen of suggesties?