Kamille

Er bestaan verschillende varianten van Kamille. Het meest bekend zijn Echte- en Roomse Kamille.
Familie: Samengesteldbloemigen of Composietenfamilie, Compositae of Asteraceae (beide botanische namen zijn toegestaan)

Echte Kamille
Matricaria Chamomilla of Chamomilla recutita of Chamomilla vulgaris
Engels: German Chamomile Duits: Echte Kamillen Frans: Camomille Allemande / -Commune, Matricaire
Roomse kamille
Chamaemelum nobile of Anthemis nobilis
Engels: Roman Chamomille Duits: Romische Kamillen Frans: Cammomille Romaine


Gesponsorde links: 




Algemene beschrijving

Echte Kamille

Andere namen: Moederkruid, Zere-ogenbloem, Kleine Kamille, Duitse Kamille, Veldkamille, Epelijn.

Echte Kamille wordt op grote schaal geteeld in Hongarije en Oost-Europa. Hij groeit over heel Europa in het wild. De plant wordt gevonden in volle weide en korenvelden, aan wegkanten, op zonnige heuvels en op puinplaatsen.
De plant bloeit vanaf mei tot augustus met aan de toppen bloemen met gele hartjes en witte kroonblaadjes die op het einde van de bloeitijd naar onder buigen. De bloemen hebben een honingachtig zeer welriekend geur.
Echte Kamille heeft gladde, rechtopstaande bleekgroene dunne stengels en wordt 25 tot 40 cm hoog. De bladeren, met smalle lijnvormige slippen, staan trapsgewijze over de lengte van de zeer vertakte stengels. De plant is éénjarig en heeft generfde zaadjes.






Kamille blad

Kamille plant

Kamille bloem





Zelf Echte kamille kweken.
De standplaats voor echte kamille is zonnig.
De zaden in de volle grond dun uitzaaien vanaf maart. Het zaad alleen aandrukken, niet afdekken.
De kiemduur is 2 tot 3 weken. Na opkomst uitdunnen door ze 30 cm uit elkaar te planten.



Roomse kamille

Andere namen: Maagbloempje, Dubbele Kamille.

Roomse Kamille is een winterharde altijd groene meerjarige plant. De plant heeft ongeveer dezelfde eigenschappen als echte kamille. De smaak is bitter, zodat de thee ook bitter is.
Deze Kamille houdt van lichte, zanderige, en goed gedraineerde grond maar komt zelden voor in het wild.
Hij heeft lichtgroene bladeren, geveerd met korte, smalle slippen en deze groeien langs de zeer vertakte stengel. De bladeren ruiken naar appel. De stengel is slap, geribbeld, rond en ook lichtgroen. De plant heeft een kruipende wortelstam en hiermee verspreidt de plant zich.
In de zomer tot en met de herfst bloeit op de top van iedere stengel een zeer geurige, kleine bloem met een geel hart en daaromheen witte tongvormige blaadjes.
Roomse kamille wordt 20 tot 40 cm hoog. In de volle zon wordt hij minder hoog dan in lichte schaduw.

Kamille zaden



Het zaad is beige, smal en klein.


Zelf roomse kamille kweken.
De plaats voor roomse kamille is in de volle zon, met lichte en goed gedraineerde grond.
Het kweken van roomse kamille kan door ze te zaaien in voorjaar, plant ze uit op 45 cm van elkaar.
Splitsen kan in het voorjaar of in de herfst. Neem 8 mm stekjes van de zijscheuten in de zomer.


Terug naar de top van dit Kamille document



Gesponsorde links: 




De geschiedenis

De naam Kamille komt van een Grieks woord dat "grondappel" betekent en verwijst naar de appelgeur. In Spanje wordt Echte Kamille gebruikt bij de bereiding van een sherry die "appeltje" genoemd wordt. Dit is tevens de Spaanse naam voor de Kamille.
Echte kamille is van het geslacht Matricaria, de naam Matricaria stamt uit het Latijns (matrix betekent baarmoeder) en komt van de vroegere toepassing bij een onregelmatige menstruatie.
De naam Roomse kamille laat een langer verleden vermoeden, maar deze plant wordt pas sinds één eeuw gecultiveerd en gebruikt. Roomse kamille is van het geslacht Anthemis, deze naam komt van het Grieks en betekent edele bloem.
Volgens de Lacnunga, een oud Angelsaksisch geschrift, was kamille een van de negen heilige kruiden die de god Wodan aan de wereld schonk.
Kamille wordt vrijwel overal gekweekt voor een van de bekendste kruidentheeën. Ook de Roomse Kamille wordt van oudsher gebruikt vanwege zijn heilzame eigenschappen.
Echte Kamille is een van die oudste geneeskruiden, hij was reeds in de voorchristelijke tijd bekend en wordt in Middeleeuwse plantenboeken met dezelfde toepassingen als nu beschreven. In Parkinsons kruidenboek uit 1656 worden kamillebaden aanbevolen ter versterking van gezonde mensen en als pijnbestrijder voor zieken.
Het ontspannende aroma werd ook geïnhaleerd als snuif of gerookt om astma te verlichten en slapeloosheid te genezen. Ook wordt het plantje als "plantengenezer" beschouwd, omdat het de gezondheid van planten bevordert die in zijn nabijheid groeien.


Ramses II

De oude Egyptenaren gebruikten al Kamille en nog altijd kweekt men in Egypte veel Kamille voor eigen gebruik en voor de export.
In de maag van de mummie van Ramses II werd kamillestuifmeel gevonden.
De Egyptenaren droegen kamille op aan de zon en vereerden dit kruid boven alle andere vanwege zijn geneeskrachtige kwaliteiten.
Griekse artsen schreven kamille toen voor bij koorts en vrouwenziekten.

Shakespeare verwijst in deel I van Henry IV naar de niet-bloeiende variëteit van Kamille, die beter zou groeien naarmate er meer op gelopen wordt. Bovendien bestaat er in het Engels een spreekwoord over veerkracht bij tegenspoed: "Zoals een kamilleweid", hoe meer het wordt betreden des te meer het zich verspreidt.
Ooit zat men op opgehoogde bedden van deze kamillesoort, vanwege de aangename geur en ter verlichting van de pijn bij aambeien. In een populair tuinierboek uit 1638 schreef William Lawson over de grote wandelroutes, breed en lang (als de heilige wouden in Thessalié) opgehoogd met kiezels en zand, met zitjes en bankjes van kamille, dit alles verlicht de geest en heelt het lichaam.


Terug naar de top van dit Kamille document



Gesponsorde links: 




Toepassingen

De geneeskrachtige eigenschappen van de Echte Kamille liggen vrij dicht bij deze van de Roomse Kamille. Toch heeft iedere variëteit typisch eigen kenmerken. De liefhebbers van Echte Kamille waarderen voornamelijk het honingachtig parfum en houden niet van de bittere smaak van Roomse Kamille.


Echte Kamille

Als geneesmiddelen worden de bloemhoofdjes en de etherische olie gebruikt.
Tijdens de bloeitijd worden de bloemen geplukt en zorgvuldig gedroogd.

De bloemen hebben een aangename geur en oefenen een reinigende en kalmerende invloed uit op het maagdarmstelsel, in feite op alle organen die met slijmvliezen bekleed zijn.
Kamille is een van de veiligste kruiden en is goed voor onrustige kinderen.
De bloemen kunnen gebruikt worden tegen emotionele spanningen en bij meditatie.
Kamille wordt gebruikt in inhalaties voor astma.

Uitwendig.
- Omslagen, gorgeldranken en baden hebben een wondgenezende en ontstekingsremmende werking.
- Als olie-extract, crème en kompres bij huidirritaties en eczeem. Daartoe kunnen ook enkele druppels vluchtige olie aan crème worden toegevoegd.
- Als azijn bij geïrriteerde geslachtsdelen of een gevoelige huid.
- Als inhalatie bij hooikoorts.
- Als kompres bij vermoeide ogen en allergieën.
- In omslagen en kompressen bij krampen.

Inwendig.
- De thee van de bloemen of etherische olie werkt tegen ontstekingen en bij slijmhuidontstekingen tegen krampen.
- De thee is veilig voor kleine kinderen
- De thee helpt bij slapeloosheid, nachtmerries, irritatie en kiespijn.
- Brengt de spijsvertering tot rust
- Het helpt bij nerveuze indigestie, winderigheid, kolieken, gastritis en ontstekingen van de ingewanden. De tinctuur is bij nerveuze indigestie het beste.
- Als zwak kalmerend middel. Goed bij spanningshoofdpijn, psychosomatische pijnen, menstruatiepijn en andere krampen.
- Goed in de beginstadia van koorts.
- Een thee van kamille en rozemarijn is goed tegen hoofdpijn.

Cosmetisch.
- Kamille is een zwak bleekmiddel. Uitwendig gebruikt maakt Kamille lichtbruine haren lichter en geeft aan blonde haren een gouden weerschijn, de thee kan worden gebruikt als haarspoeling.
- In de cosmetica wordt de Kamille gebruikt om zijn ontstekingremmende, kalmerende en verzachtende werking. Azuleen wordt daarom toegepast in crèmes voor een (over) gevoelige huid.


Toepassingen met etherische olie.
Het plukken van de bloemen is zeer arbeids intensief en de opbrengst is uiterst laag, dit verklaart de kostbaarheid van de olie. Volgens onderzoek kan Kamille ook als tegengif bij vergiftigingen met verscheidene bacteriën zoals stafylokokken en streptokokken gebruikt worden.
De rijkdom aan alpha-bisabolol maakt Kamille olie tot een bijzonder werkzaam antisepticum. De olie bevordert de genezing van de huid, is pijnstillend bij gewrichtsaandoeningen, verzachtend bij oogaandoeningen en helpt in het algemeen tegen ontstekingen.
Alleen echte kamille bevat de heilzame blauwe olie (door chamazuleen). De werkzame stof uit de etherische olie vormt zich pas bij de verwerking van de bloemen (stoomdestillatie) uit een voorstadium, het matricine.
Vaak kan de werking van een etherische olie worden versterkt door deze te combineren met andere etherische oliën. Kamille is goed met Lavendel te combineren.

Hier volgen enkele toepassingen van de etherische olie van Echte Kamille.

Als bad bij diverse huidziekten.
3 druppels Kamille, 3 druppels Geranium en 4 druppels Sandelhout mengen met een beetje melk of een lepeltje honing. Dit toevoegen aan een warm bad en 15-20 minuten baden.

Bij ontstekingen in de mond.
Meng 4 druppels Kamille in een glas gekookt water en gorgel hiermee 1 tot 2 keer per dag.

Bij pijnlijke tandgroei bij kinderen.
Stip de pijnlijke plaatsen aan met 1 druppel Kamille op een wattenstaafje.

Bij lichte brandwonden, eczeem, jeugdpuistjes, wondjes en zweertjes.
2 tot 3 druppels Kamille op een vochtig watje doen en hiermee 1 tot 2 keer per dag deppen.

Bij ontstoken, gevoelige huid, acne.
4 druppels Duizendblad, 7 druppels Kamille en 5 druppels Roos mengen met 40 ml Jojoba olie en 10 ml Tarwekiem olie. Met dit mengsel de huid 2 keer per dag insmeren.


Roomse kamille

Het gele hart bevat de actieve bestanddelen. Pluk de bloemen als ze open zijn. Bewaar de bloemen door ze te drogen. Hoewel de hele plant zeer welriekend is worden alleen de bloemen gebruikt. Deze moeten op de eerste dag van hun bloei geplukt worden, afgeritst en daarna snel in de schaduw gedroogd. Als deze bewerking niet zorgvuldig gebeurt zullen de bloemen verdonkeren, 'roesten' en een deel van hun parfum en eigenschappen verliezen.

In schoonheidssalons wordt kamillethee vaak geschonken om de aangezichtsspieren te ontspannen.
Het heeft o.a. kalmerende invloed op ogen en huid, en het is spijsverteringsbevorderend.
De thee van de bloemen is goed als een algeheel versterkend en rustgevend middel (goed voor rusteloze kinderen en tegen nachtmerries). Maak hiervoor een aftreksel door 4 of 5 bloemen per kop van 25 cl te gebruiken.
Gebruik een kompres om wonden en eczeem te genezen en gebruik het in bad om door zon of wind verbrande huid te verzachten.
De Kamille heeft een complexe werking: tegelijk eetlustopwekkend, versterkend en spijsverteringbevorderend. Ongezoete aftreksels worden voor de maaltijd als natuurlijk aperitief aangeraden. Na de maaltijd wordt vooral de spijsvertering-bevorderende eigenschap gewaardeerd.
Voor uitwendig gebruik heeft een afkooksel van 5 of 6 bloempjes een verzachtende werking op een geprikkelde huid en op de oogleden.
De werking van Roomse Kamille is milder dan die van de Echte Kamille en is daarom in lage doseringen bijzonder geschikt voor kinderen, vooral als deze pijn of angst hebben.

Huishouden.
- Laat de plant groeien vlak bij een plant die het niet zo goed doet om deze weer wat op te peppen. U kunt een aftreksel verspreiden over zaailingen om 'smoren' te voorkomen en op compost om de vertering te bevorderen.
- De bloem van A. tinctoria koken voor een sterk geelbruine verfstof.

Cosmetisch.
- Gebruik een aftreksel van de bloem (C. nobile, M. recutita) als gezichtsstoombad en als handweekmiddel om de huid zachter en witter te maken.
- Maak een oogbad of theebuiltjeskompres om ontstekingen te verminderen en vermoeidheidskringen te verwijderen.
- Voeg een aftreksel toe aan een verkwikkend bad.
- Kook de bloemen 20 minuten en gebruik dit regelmatig als spoeling om blond haar lichter te kleuren en in conditie te houden.

Aromatisch.
- Gedroogde bladeren behouden hun appelgeur en worden gebruikt in melanges.
- Gebruik de bloem en blad in melanges en in kruidenkussentjes.


Toepassingen met etherische olie.
De etherische olie wordt verkregen door waterdampdistillatie van de bloeiende toppen. De olie kan ook gedistilleerd worden uit gedroogde bloemen, deze olie heeft dan een vaalblauwe kleur die langzaam verkleurt naar groengeel.
Vaak kan de werking van een etherische olie worden versterkt door deze te combineren met andere etherische oliën. Roomse Kamille is goed te combineren met Roos, Sinaasappel en Geranium.

Hier volgen enkele toepassingen van de etherische olie van Roomse Kamille.

Bij jeukerige huiduitslag bij allergische problemen.
Meng 2 druppels Roomse Kamille en 4 druppels Helicryse met een eetlepel Calendula maceraat en wrijf daar de uitslag mee.

Bij lichte brandwonden, eczeem, jeugdpuistjes, psoriasis, herpes, jeuk, wondjes en zweertjes.
2 tot 3 druppels Roomse Kamille op een vochtig watje doen en hiermee meerdere malen per dag de wondjes deppen.

Kompres bij maagdarmkrampen, verharde spieren en spit.
Voeg 10 druppels Roomse Kamille toe aan 2 liter heet water, doop hierin een klein handdoekje, wring het licht uit en leg het zo heet mogelijk op de pijnlijke plek. De warmtewerking kan versterkt worden door een warmwaterzak op het kompres te leggen. Eventueel aan te vullen met 2 druppels Lavendel of 2 druppels Rozemarijn of 2 druppels Sandelhout.

Als slijmoplosser bij allergische problemen, vooral bij slijmvorming in de neus en niezen.
Meng 2 druppels Roomse Kamille en 4 druppels Helicryse in een schaaltje heet water en damp 1 tot 3 keer per dag.

Bij eczeem of psoriasis.
2 tot 3 druppels Roomse Kamille op een vochtig watje doen en hiermee meerdere malen per dag deppen. Of maak een kompres met 10 druppels in 1 liter gekookt, afgekoeld water. Laat 10-15 minuten inwerken.

Verdampen.
3 druppels Marjolein, 3 druppels Lavendel en 3 druppels Roomse Kamille in de aromalamp werken positief bij geagiteerdheid.

Terug naar de top van dit Kamille document




Chemische eigenschappen

Echte Kamille

In de plant aanwezige stoffen.
Etherische olie (0,5-1,5% chamazuleen), Choline, Bitterstoffen (waaronder azuleen), Flavonoïden (waaronder: apigenine, luteoline, patuletine en quercitine) en Appelzuur.

Actieve bestanddelen in de Etherische olie.
Sesquiterpenen:
bisaboleen, chamazuleen 5%, dihydrochamazuleen I en II en trans-beta-farneseen

Sesquiterpenolen:
a-bisabolol 8%, farnesol, spatulenol

Sesquiterpenische zuren:
a-bisabolol-oxide 23%, 10% b-bisabolol-oxide, c-bisabolol-oxide, epoxy-bisabolol en sesquiterpenische lactonen

Coumarines en methoxycoumarines:
herniarine en omnibelliferon

Ethers:
a-ether bicyclisch polyénique(1-10%)


Roomse kamille

Actieve bestanddelen in de Etherische olie.
Terpenische alkoholen:
a-pineen 1.6%, beta-pineen 0.2%, campheen 0.4%, limoneen 0.2%, isobutyl-butyraat 3.7%, isobutyl-2-methylbutyraat 0.7%, isoamyl-butyraat 2.6%, 2-methylbutyl-2-methylbutyraat 2.7%, hexyl-butyraat 3.9%, propyl-angelaat 1.1%, isobutyl-angelaat 36%, 2-methyl-2-propenylangelaat 7.4%, butyl-angelaat 0.9% en isoamyl-angelaat 17.9%


Terug naar de top van dit Kamille document




Voorzichtig

Kamille is veilig, maar sommige mensen worden misselijk van grote doses en sterke theeën.
Vermijd grote doses tijdens de zwangerschap.
Sommige mensen reageren allergisch bij aanraking met kamille.
De meeste etherische oliën kunnen niet zonder risico ingenomen worden.
Gebruik etherische oliën uitsluitend inwendig als u voldoende kennis heeft of raadpleeg een (homeopathische) arts. Over het algemeen is echter de werking bij uitwendig gebruik sterker dan bij inwendig gebruik.


Terug naar de top van dit Kamille document




Culinair

Kalmerende thee
Meng gelijke hoeveelheden kamillebloem, lindebloesem en melisse of citroenverbena.
Maak hier thee van. Dit is een smakelijke thee, met name voor mensen die kamille smakeloos vinden. Drink naar believen bij stress.


Terug naar de top van dit Kamille document




Andere varianten




Chamaemelum anthemis 'Treneague'
Dit is een niet bloeiende kloon, hij heeft naar appelgeurende bladeren en wordt vanwege zijn geurigheid gebruikt op gazons. De hoogte is ongeveer 5 cm.

Chamaemelum anthemis treneague

Chamaemelum nobile var. Flore-pleno




Chamaemelum nobile var. Flore-pleno
Dit is dubbelbloemige kamille de plant geurt naar appel.






Anthemis tinctoria
De Nederlandse benaming voor deze plant is gele kamille. Hij heeft gouden bloemen en geeft een geelbruine verfstof. De plant bloeit de hele zomer. Hoogte 75 cm.

Anthemis tinctoria

Terug naar de top van dit Kamille document




Overige afbeeldingen

Hier staan een aantal plaatjes / foto's / prenten van Kamille.

Echte Kamille

Echte kamille bloemen



Roomse kamille

Roomse kamille bloemen Chamaemelum Nobile

Terug naar de top van dit Kamille document


[1]. Bremness, Lesley;- KRUIDEN het complete naslagwerk voor het kweken en gebruiken -
       Vijfde druk; Houten: Van Reemst Uitgeverij (2000). ISBN 90-410-0158-1
[2]. Shaw, Non;-Kruidengeneeskunde- Eerste druk; Keulen: Könemann Verlagsgesellschaft mbH
       (1999). ISBN 3-8290-1511-9
[3]. Rüdt, U.; - Geneeskrachtige en giftige planten - Eerste druk; Zutphen: BV W.J. Thieme & Cie
       (1973). ISBN 90-03 94630 2


Gesponsorde Links






Opmerkingen of suggesties?