Kruiden verzamelen, oogsten en drogen

Overal om ons heen, zelfs in grote steden, komen groene planten voor. In noodgevallen kunt u paardebloemen uit steden gebruiken (wanneer ze niet te dichtbij een vervuiling groeien). Er zijn drie manieren om aan goede, zuivere kruiden te komen: door ze zelf te kweken, door ze in het wild te plukken of door ze bij een speciaalzaak kopen. Wanneer u zelf kruiden hebt gekweekt of ze in het wild hebt geplukt, kunt u ze het beste bewaren door ze te drogen. Het is vaak belangrijk op welk tijdstip u de kruiden oogst. Wanneer u kruiden in het wild gaat plukken is een goede determinatie zeer belangrijk.


Gesponsorde links: 



Zelf kruiden kweken


Op elke zonnige plek kunnen kruiden worden gekweekt, zelfs op een vensterbank. De belangrijkste geneeskrachtige en keukenkruiden zijn gemakkelijk te kweken. Sommige, zoals munt, breiden zich zo sterk uit, dat ze in een pot in bedwang moeten worden gehouden.

De voorschriften zijn eenvoudig: maak de juiste aarde klaar en koop goede zaden in een goede winkel. Bestel de zaden op de Latijnse naam, omdat van vele planten, zoals salie en tijm, ook siervarianten bestaan, zodat verwarring mogelijk is.

Alle varianten zijn min of meer bruikbaar, maar de beste planten voor medicinaal gebruik dragen de soortnaam officinale of officinalis.

Zaden voor tuingebruik, zoals venkel of selderij, zijn vaak bespoten en mogen nooit medicinaal worden gebruikt. Het is leuk en interessant om planten te zien groeien, ze met de seizoenen te zien veranderen en hun bloeitijd te zien naderen. Gezonde zelfgekweekte kruiden kunnen uitstekende huismiddelen worden.

Sommige planten zijn giftig en moeten buiten bereik van kleine kinderen blijven. Kinderen zien niet goed het verschil tussen schadelijke en onschadelijke planten, vooral wanneer ze wel eens bramen hebben geplukt en weten hoe lekker die zijn. Vermijd planten met giftige vruchtjes, zoals gouden regen (Laburnum anagyroides), taxus (Taxus baccata), lelietje-van-dalen (Convallaria majalis), buxus (Buxus sempervirens) en hulst (Ilex aquifolium).



 Terug naar de top van dit document



Gesponsorde links: 



Wilde kruiden plukken


Vroeger was het heel gewoon om wilde kruiden te plukken, maar tegenwoordig is dat veel moeilijker. In veel gebieden wordt met chemicaliën gespoten en vaak is het verboden wilde planten te plukken. Zelfs in afgelegen streken staat het milieu onder druk, zodat het plukken aan banden is gelegd.

Deskundigen vrezen dat sommige planten zullen uitsterven door achteloos plukken. De vraag naar kruiden is groot en neemt nog steeds toe. De hoeveelheid wilde planten is te klein, zodat zelfs sint-janskruid nu moet worden gekweekt. De commerciële kweek staat nog in de kinderschoenen, maar bij kleine kwekerijen zijn al veel kruiden verkrijgbaar.

In verschillende landen zijn verschillende wetten van kracht. Het is belangrijk die te kennen voor u gaat plukken, zodat u zeker weet dat u niet illegaal bezig bent. Neem een geïllustreerde flora mee, zodat u de planten goed kunt determineren. Pluk met verstand en pluk alleen wat u echt nodig hebt. Vermijd bermen, honden en vervuilde of bespoten plaatsen. Probeer planten te kiezen die vrij zijn van dierlijke uitwerpselen, niet aangevreten zijn door insecten en er gezond en vers uitzien. Neem een klein stukje van elke plant en laat genoeg over voor voortplanting en herstel.


Goede determinatie

Veel planten lijken erg op elkaar en kunnen alleen aan de hand van hun bloeivorm of zaad worden onderscheiden. Sommige schermbloemige zijn giftig. U kunt ze het beste vermijden, tenzij u absoluut zeker bent van uw determinatie. Pluk zo mogelijk alleen gewone planten die u goed kent. Paardebloem, spirea, smeerwortel, klis, linde en zuring zijn gemakkelijk te herkennen.

Koop een goede flora of volg een cursus. U kunt ook wandelingen maken onder deskundige leiding. Ook kunt u een kruiden- of botanische tuin bezoeken (klik hier voor een overzicht van kruidentuinen en parken in Nederland en Vlaanderen), hier staat vaak op borden bij de plant vermeld om welke plant het gaat.



 Terug naar de top van dit document



Kruiden kopen


U kunt gedroogde kruiden (bladeren en wortels) kopen in speciaalzaken en reformwinkels. De Nederlandse namen kunnen tot verwarring leiden. Gebruik altijd de Latijnse namen.

Door de populariteit van de natuurlijke geneeskunde is het aantal producten op kruidenbasis sterk toegenomen. Cosmetica worden voorzien van kruidenextracten van wisselende kwaliteit, terwijl sommige fabrikanten hard werken aan veiligheid en standaardisatie. De wet biedt bescherming tegen al te fraaie beloften. Om de hoge kosten van registratie als medicijn te omzeilen, verkoopt men veel kruiden niet als geneesmiddel. Vele producten zijn traditioneel van samenstelling, maar er verschijnen steeds meer tabletten en capsules op basis van één kruid. Zo zijn ginkgo, moederkruid en zonnehoedwortel in afzonderlijke vorm verkrijgbaar.

Overtuig uzelf ervan dat het product een geneeskrachtige hoeveelheid bevat van het kruid dat u nodig hebt. Een betrouwbare firma verricht onderzoek naar de oorsprong en zuiverheid van de ingrediënten, zodat u met een gerust hart de producten kan kopen. Houdt u aan de dosering en let goed op de richtlijnen en contra-indicaties.



 Terug naar de top van dit document



Gesponsorde links: 



Het oogsten en drogen van kruiden


Planten verwelken vlug en hoe sneller ze na het plukken worden bereid, hoe beter het is.


Bladeren

Pluk bladeren op een droge dag. Wilt u alleen jonge bladeren (van bijvoorbeeld brandnetels) dan kunt u die het best in het voorjaar plukken, als de plant nog vol energie is of in de nazomer, wanneer hij een tweede groeischeut heeft. Pluk bij het verzamelen van bladeren en stengels (hartgespan, klis, zuring) vlak voor de plant in bloei komt. Bladeren waarvan het aroma van belang is (rozemarijn, salie, citroenmelisse) kunt u het best rond bet middaguur plukken, wanneer ze de

meeste olie bevatten. Hang ze in losse bundels te drogen op een warme, droge plaats. Bladeren voor kompressen, zoals smeerwortel en weegbree, kunnen vers geplukt worden als ze nodig zijn, op ieder tijdstip en onder alle weersomstandigheden.



Bloemen

Pluk bloemen 's ochtends, wanneer de dauw van de bloemen weg is maar de planten nog niet zijn uitgedroogd door de zon. Hang ze in losse bundels te drogen of leg ze op een doek of blanco papier. Gebruik geen bedrukt papier, de inkt kan het kruid aantasten. Bloemen zijn teer, vermijd daarom direct zonlicht en te warme plaatsen.



Zaden

Pluk zaden in de late namiddag of vroege avond, wanneer de plant zo droog mogelijk is. Pluk de hele stengel en bindt een papieren zak over de zaadlobben en hang de plant ondersteboven tot hij helemaal droog is. De zaden kunnen dan gemakkelijk worden losgeschud en onderin de zak worden verzameld.


Wortels

Met het oog op het milieu dient u alleen wortels uit uw eigen tuin plukken, niet uit het wild. Wortels zijn het sterkst in het najaar. Ze bevatten dan de wintervoorraad van de plant. De wortels van sommige overblijvende planten (zoals de alant) kunnen worden geoogst terwijl de plant wordt gedeeld, terwijl andere (zoals de paardebloem, die één lange wortel heeft) opnieuw moeten worden ingezaaid.

Graaf om te oogsten voorzichtig de hele wortel uit en schud de losse aarde eraf. U kunt vervolgens de wortel voorzichtig onder koud stromend water wassen en droogslaan, maar dit is niet altijd nodig. Droog hem op een goed geventileerde warme plaats. Draai de wortel elke dag om. Verwijder, als hij helemaal droog is, alle restjes aarde met een kwast. Schil de wortel niet, omdat daarbij belangrijke stoffen verloren gaan. Snijd om dezelfde reden de wortel pas vlak voor het gebruik.


Bast

Bast laat zich redelijk goed afschillen en moet verzameld worden van jonge takken of stammen, met name bomen die al zijn omgehakt. Bomen kunnen afsterven wanneer er te veel bast vanaf gehaald wordt, met name rondom de stam.

Bast moet misschien gewassen worden om insecten en mos te verwijderen, daarna laten uitdrogen op een droge, warme, luchtige, donkere plaats.



 Terug naar de top van dit document


[1]. Shaw, Non;- Kruidengeneeskunde - Eerste druk; Keulen: Könemann Verlagsgesellschaft mbH
       (1999). ISBN 3-8290-1511-9
[2]. Bremness, Lesley;- KRUIDEN het complete naslagwerk voor het kweken en gebruiken -
       Vijfde druk; Houten: Van Reemst Uitgeverij (2000). ISBN 90-410-0158-1
[3]. Britton, Jade & Kircher, Tamara; - De helende kracht van kruiden - Eerste druk;
       Groningen: TextCase (2000). ISBN 90 5764 030 9
[4]. Dr. C. Norman Shealy; - Encyclopedie van de Natuurlijke Geneesmiddelen -
       Eerste druk; Groningen: TextCase (1999). ISBN 3-8290-1713-8



Gesponsorde Links






Opmerkingen of suggesties?