Mariadistel

Silybum marianum
Engels: Blessed milk thistle, Duits: Mariendistel, Frans: Chardon-Marie
Familie: Samengesteldbloemigen of composietenfamilie, Compositae of Asteraceae (beide botanische namen zijn toegestaan)


Gesponsorde links: 



Algemene beschrijving

Mariadistel is een één- of twee jarige prachtige distel met rechtopstaande, enigszins spinnenwebachtig behaarde, 0.7 tot 1.5 meter lange stengels. De bladeren zijn enigszins leerachtig, van boven glanzend groen met witte vlekken en aderen, aan de rand met gele stekels, de onderste langwerpig, bochtig veerlobbig, de bovenste tot hartvormig stengelomvattend.
De hoofdjes zijn 3-5 cm in doorsnede, alleenstaand, met roodpaarse, zelden witte bloemen. De buitenste omwindselbladen zijn teruggekromd, met lange stekelpunt. Na de bloei volgen zwarte glanzende zaden met elk een bosje witte haren.

       

Deze plant kwam oorspronkelijk enkel voor in ZW-Azië, Noord-Afrika en Zuid Europa, Australië. Hier wordt de Silybum marianum als genees- en sierplant gekweekt, en komt zelden verwilderd voor.

Zelf Mariadistel kweken

De plant verkiest goeddoorlaatbare grond en een zonnige standplaats. Vermeerderen kan door zaaien in het voorjaar (als éénjarige), in de zomer of begin van de herfst (als tweejarige). Bloei: juli-augustus.


Terug naar de top van dit Mariadistel document



Gesponsorde links: 




De geschiedenis

Volgens de legende ontstond de bonte tekening doordat er melkdruppels van de Heilige Maagd Maria langs de bladeren dropen. Hieraan dankt de plant zijn soortnaam marianum. Silybum is afgeleid van het Griekse woord silybon, een woord dat Dioscorides gebruikte voor distelachtige planten.


Vroeger werd het als groente gekweekt: de wortels leken gekookt op schorseneren, de bloemhoofdjes namen de plaats in van artisjokken en de jonge bladeren die naar spinazie smaken, werden gekookt of in salades gegeten.
Het medicinale gebruik van deze plant dateert al van meer dan 2000 jaar geleden. Culpepper, de 18e-eeuwse herbalist, noemde het gebruik bij “het openen van obstructies in de lever" en beval het gebruik aan bij geelzucht.

Het moderne verhaal van de mariadistel begint bij paddenstoelen. Dieren die Amanita phalloides hebben gegeten (de groene knolamaniet, een paddenstoel die vaak onherstelbare lever-beschadigingen veroorzaakt en vaak verward wordt met de eetbare weidechampignon) sterven indien er niet wordt ingegrepen. Een snelle inspuiting (binnen 48 uur) van mariadistel extract redt levens in dit geval. De levercellen en leverenzymen komen weer opgang.


Terug naar de top van dit Mariadistel document


Toepassingen

Medicinaal

Mariadistel is een van de meest bestudeerde en beschreven kruiden die tegenwoordig worden gebruikt. Inmiddels zijn er meer dan 300 wetenschappelijk onderzoeken voltooid die de heilzame werking van dit kruid bevestigen, vooral bij de behandeling van leverziekten. Mariadistel bevat stoffen (onder de verzamelnaam silymarine) die de lever beschermen.

Gebruikte delen: Zaden

Lever effecten
Een van de gunstige effecten van mariadistel is de versterkende werking op de lever. De lever verwerkt diverse voedingstoffen, waaronder vetten, en is daarmee een van de belangrijkste organen in ons lichaam. De lever neutraliseert of ontgift vele medicijnen, chemische vervuilers en alcohol. Mariadistel voorkomt een tekort aan glutahion, een aminozuur-achtige stof die het ontgiftingsproces mogelijk maakt in de lever. Onderzoeken hebben aangetoond dat mariadistel de glutathionconcentratie met zelfs 35% kan verhogen. Het kruid is een goede poortwachter die de hoeveelheid gifstoffen die de lever te verwerken krijgt beperkt.
Mariadistel is ook een krachtige antioxidant. Het is zelfs beter dan vitamine C en E in de preventie van schade door uiterst reactieve vrije radicalen. Mariadistel bevordert de groei van nieuwe gezonde levercellen als vervanging van oude beschadigde cellen. Het kruid helpt bij allerlei ernstige leveraandoeningen, waaronder virusinfecties (hepatitis) en leverbeschadigingen (cirrose).

Mariadistel is zo krachtig dat het soms in ziekenhuizen bij reanimatiepogingen per injectie wordt toegediend om de levensbedreigende effecten van giftige paddenstoelen tegen te gaan.
Een teveel aan alcohol put de glutathionvoorraad uit. Daarom kan mariadistel ook helpen de lever van alcoholisten of mensen in een ontwenningsproces te ondersteunen.



Andere effecten
Bij kankerpatiënten beperkt mariadistel de leverbeschadigingen veroorzaakt door medicijnen die na chemotherapie worden voorgeschreven, en bevordert mariadistel het herstel door de afvoer van opgehoopte vergiften te versnellen. Het remt ook de ontstekingsverschijnselen en de snelle celdeling bij psoriasis. Mariadistel kan ook heilzaam zijn bij endometriose (een van de oorzaken van verminderde vruchtbaarheid bij vrouwen). Het kruid helpt namelijk de lever bij het verwerken van oestrogeen. Het wordt ook gebruikt bij candida en voedselallergie. Ten slotte kan mariadistel gunstig werken bij de preventie en behandeling van galstenen doordat het de productie van gal verbeterd.

Dosering en wijze van gebruik
De werkzame bestanddelen van mariadistel zijn niet goed oplosbaar in water. Thee die van de zaden is gemaakt, bevat dan ook minder beschermende stoffen. Tincturen of het gemalen zaad innemen is daarom beter. U kunt het gemalen zaad ook over uw ontbijtgranen strooien. Binnen enkele weken kunt u al effect ervaren, hoewel voor chronische aandoeningen langduriger behandeling noodzakelijk is.

De aanbevolen dosering voor mariadistel is driemaal daags 200 mg extract gestandaardiseerd op 70 tot 80% silymarine, maar ook lagere doses kunnen zeer doeltreffend zijn. Mariadistel wordt vaak gecombineerd met andere kruiden en voedingsstoffen zoals paardenbloem, choline, methionine en inositol. Op de verpakking wordt de combinatie vaak aangeduid als levercomplex of lipotropische factoren (lipotropisch verwijst naar de eigenschappen ten behoeve van de vetstofwisseling- het voorkomt de opeenhoping van vettige stoffen in de lever). Voor de juiste dosering volgt u de aanwijzingen van de producent op.

In Belië (alleen in de apotheek) is Legalon verkrijgbaar. Dit in Duitsland geproduceerde medicijn bevat Silibinine (silibinin), dat één van de actieve bestandelen van Mariadistel is. Dit medicijn wordt onder andere gebruikt bij spijsverteringsstoornissen te wijten aan een gebrekkige leverfunctie of wanneer bloedonderzoek wijst op beschadigingen van de lever. Toestanden die controle vereisen.

Terug naar de top van dit Mariadistel document



Gesponsorde links: 



Chemische eigenschappen

Flavolignanen:
Deze zijn gekend als de silymarinegroep en bevatten vooral silybine (silibinine), isosilybine, dihydrosilybine, silydianine, silychristine en in sommige variëteiten silandrine, silymonine, silyhermine en neosilyhermine.


Structuurformule van Silymarine


Terug naar de top van dit Mariadistel document


Voorzichtig

Elke leveraandoening verdient de aandacht van een arts. Hebt u een bepaalde aandoening, overleg dan eerst met de dokter voor u supplementen neemt.
In principe wordt mariadistel door bijna iedereen verdragen. Het heeft een mild laxerend effect bij sommigen, het geen meestal na 2-3 dagen afneemt. Het kan ook soms wat lichte maaglast veroorzaken.
Niet toedienen aan kinderen beneden de 12 jaar.


Terug naar de top van dit Mariadistel document


Culinair

De hele plant kan gegeten worden. De bladeren kunnen als ze jong zijn gegeten worden in salades en als ze ouder zijn gekookt als spinazie. De bloemen zijn eetbaar als artisjokken.


Terug naar de top van dit Mariadistel document


Andere varianten

Het geslacht Silybum omvat naast de Silybum marianum (mariadistel) ook Silybum eburneum


Terug naar de top van dit Mariadistel document


Overige afbeeldingen

Hier staan een aantal plaatjes / foto's / prenten van Mariadistel (Silybum marianum).

       

Terug naar de top van dit Mariadistel document

[1]. Dr. C. Norman Shealy; - Encyclopedie van de Natuurlijke Geneesmiddelen - Eerste druk;
      Groningen: TextCase (1999). ISBN 3-8290-1713-8
[2]. Rüdt, U.; - Geneeskrachtige en giftige planten - Eerste druk; Zutphen:
       B.V. W.J. Thieme & Cie (1973). ISBN 90-03 94630 2
[3]. Margaret Ashwell, en andere; - Gids voor Vitaminen, Mineralen en Kruiden -
       Eerste druk; Amsterdam/ Brussel: The Reader's Digest NV. ISBN 90 6407 588 3


Gesponsorde Links




Opmerkingen of suggesties?