Weegbree (Grote)

Botanische naam: Plantago major spp. major L.
Engels: Plantain, Duits: Wegerich, Frans: Plantain
Familie: Weegbreeachtigen Plantaginaceae



Gesponsorde links: 


Algemene beschrijving


Er bestaan drie soorten weegbree die het meest worden gebruikt. Ruige weegbree Plantago media, Smalle weegbree Plantago lanceolata en Grote weegbree Plantago major (Plantago major spp. major L.).

Plantago major spp. major L.

De grote weegbree kan 15 cm hoog worden, maar de grote varieert afhankelijk van de groeiomstandigheden.
De bladeren zijn ovaal en staan in een rozet om de wortel. Op de lange niet vertakte stengel staan kleine bruin-groene bloempjes. De grote weegbree bloeit van juni tot oktober. De plant is te vinden in bermen, weiden en wordt vaak gezien als een algemeen voorkomend onkruid.

De grote weegbree worden door de wind bevrucht. De bloemen hebben daarvoor ook lange meeldraden en stampers en hebben ook geen kroonbladeren. De functie van de kroonbladeren is om door hun kleur insecten aan te trekken voor de bevruchting. Dit is voor de weegbree niet nodig.

Grote weegbree (Plantago major), Bloem

Er worden veel zaden geproduceerd, tot 20 000 zaden per plant. De zaden zijn klein en ovaal (0,4 bij 0,8 bij 1,5 mm ) en hebben een licht bittere smaak. De zaden worden plakkerig bij vochtig weer, dit komt doordat de polysacharide in de buitenste laag van de zaden opzwellen. Op deze mannier kunnen de zaden verspreid worden door mensen en dieren.



Zelf Weegbree kweken

Het is niet moeilijk om zelf weegbree te kweken, het is eerder moeilijk om er weer vanaf te komen. Wanneer u weegbree wilt gebruiken kunt u ze het beste in het wild opzoeken.
Om te oogsten kunt u dit het beste doen vanaf mei tot wanneer de zaden rijpen.



Terug naar de top van dit Weegbree document



Gesponsorde links: 


De geschiedenis


Plantago major werd zo'n 4000 jaar geleden voor het eerst in Europa gevonden. Dit was toen de mens voor het eerst de grond ging cultiveren.
Weegbree werd vanuit Europa door de hele wereld verspreid. De Indianen noemde het "De voetstap van de blanke", omdat het overal werd gevonden waar de Europeanen geweest waren. De soortnaam "Plantago" is hieraan ontleend. Plantago komt van het Latijnse woord "planta", wat voetzool betekend.
Weegbree staat al eeuwen bekend als een medicinale plant. In Scandinavie is de plant het beste bekend om zijn wond helende eigenschappen. De Noorse en Zweedse naam voor weegbree is Groblad wat helende bladeren betekent.
Weegbree werd ook veel gebruikt in de tijd van Shakespeare en wordt ook genoemd in het stuk "Romeo en Juliet" Act I, Scene II van de periode 1592 tot 1609.
Romeo: Je weegbree is daar uitstekend voor.
Benvileo: Voor wat, thee?
Romeo: Voor je wond.

Studies hebben aangetoond dat verschillende delen van plant in veel verschillende landen over de wereld werden gebruikt voor het genezen van verschillende ziekten zoals huidproblemen, infecties, spijsverteringsstoornissen, ademhalingsproblemen, circulatie problemen, tegen pijn en tegen koorts.



Terug naar de top van dit Weegbree document


Toepassingen


Medicinaal.

Uitwendig.
- Verse, gekneusde weegbreebladeren worden op verse wonden gelegd.
- Als kompres of lotion bij insectenbeten, allergische uitslag, eczeem, ontstoken wonden en bij splinters.
- Verminderd zenuwpijn en uitslag door gordelroos.
- Als creme of zalf bij aambeien.
- Als mondwater bij pijnlijk en bloedend tandvlees, ontstekingen in de mond en herpes blaasjes.

Inwendig.
- Loopneus door allergieen, irritatie en verkoudheid.
- Bij een spastische colon en blaasproblemen.
- Thee werkt koelend bij koorts.


Recept voor Weegbreelotion.
Hak voldoende verse weegbreebladeren fijn om een kleine pot te vullen.
Voeg zo veel glycerine toe dat de bladeren zijn bedekt. Laat het mengsel twee weken staan en roer af en toe. Zeef de oplossing en bewaar het in een donkere fles. Deze lotion werkt kalmerend en genezend bij vochtige, jeukende huiduitslag en insectenbeten.

grote weegbree


Terug naar de top van dit Weegbree document



Gesponsorde links: 


Chemische eigenschappen


In de plant aanwezige stoffen.

Veel verschillende suikers, eiwitten en vetten. Overige (secundaire) plantenstoffen zijn:

Alkaloiden.
Indicaine en plantagonine.

Flavonoiden.
Apigenine 7-glucoside, Baicaleine, Hispiduline, Hispiduline 7-glucuronide, Homoplantaginine, Luteoline 7-glucoside, Luteoline 7-diglucoside, Luteoline 6-hydroxy-4'methoxy-7-galactoside, Nepetine 7-glucoside, Plantaginine, Scutellareine.

Iridoid glycosides.
Asperuloside, Aucubine, Catapol, Gardoside, Geniposidic acid, Majoroside, 10-Acetoxymajoroside, 10-hydroxymajoroside, Melittoside.

Terpenen.
Loliolide (terpeen), oleanolic acid, ursolic acid, 18-beta-glycyrrhetinic acid en sitosterol (triterpenen).

Vitaminen (hoeveelheid per 100 g).
Beta-carroteen (6 mg),  Vitamine C (19 mg), Vitamine K1.

Organische zuren.
Fumaric acid, Syringic acid, vanillic acid, ferulic acid, p-coumaric acid, gentisic acid. En sporen van salicylic acid, benzoic acid en cinnamic acid.



Terug naar de top van dit Weegbree document


Voorzichtig


Er zijn geen waarschuwingen voor weegbree bekend.



Terug naar de top van dit Weegbree document


Culinair


Twee tot drie theelepels vers geperst sap van de weegbree past goed in de soep of een saus.
Enkele blaadjes weegbree in de sla is een rijke bron aan vitamine C. In het vroege voorjaar werd het vooral gebruikt voor extra vitamine C bij gebrek aan verse groenten.



Terug naar de top van dit Weegbree document


Andere varianten


Plantago lanceolata smalle weegbree


 Plantago lanceolata

De Nederlandse naam voor deze variant is Smalle weegbree. Deze vorm heeft langwerpige, smalle bladeren. Ze komen vooral naast wegranden voor.

Plantago media

Deze variant heet in het Nederlands Ruige weegbree. De Ruige weegbree is in Nederland een tamelijk zeldzame plant. Hij komt voor in Zuid-Limburg en naast de grote rivieren.
De Ruige weegbree heeft dezelfde vorm bladeren als de grote weegbree.

Plantago media, Ruige weegbree, Bloem



Terug naar de top van dit Weegbree document


Overige afbeeldingen


Hier staan een aantal plaatjes / foto's / prenten van de Grote Weegbree (Plantago Major).

Grote Weegbree (Plantago Major)   Grote Weegbree (Plantago Major)

Terug naar de top van dit Weegbree document

[1]. Dr. C. Norman Shealy; - Encyclopedie van de Natuurlijke Geneesmiddelen - Eerste druk;
      Groningen: TextCase (1999). ISBN 3-8290-1713-8
[2]. Rüdt, U.; - Geneeskrachtige en giftige planten - Eerste druk; Zutphen:
       B.V. W.J. Thieme & Cie (1973). ISBN 90-03 94630 2
[3]. Anne Berit Samuelsen - The traditional uses, chemical constituents and biological activities of
       Plantago major L. A review - Journal of Ethnopharmacology 71 (2000) 1-21



Gesponsorde Links




Opmerkingen of suggesties?