Aminozuren

De kleinste eenheden van eiwitten zijn aminozuren. Aminozuren zijn opgebouwd volgens een algemene formule waarbij de restgroep per aminozuur verschillend is. Hieronder is de algemene formule van een aminozuur weergegeven, waarbij de R staat voor de restgroep.


Aminozuren hebben zowel een zure groep (COO^-) en een basische groep (NH₃⁺). In ons lichaam komen de aminozuren vooral voor in de vorm als hierboven beschreven, met een plus en min lading. In deze vorm noemt men het aminozuur ook wel een zwitterion. Elk aminozuur heeft een eigen (triviale) naam en een afkorting van 3 letters. Ook kan elk aminozuur aangegeven worden met één letter.

Eiwitten zijn lange ketens van aan elkaar gekoppelde aminozuren. De koppeling tussen twee aminozuren wordt een peptide binding genoemd. De NH3 groep reageert dan met de COO- groep onder afsplitsing van water (H₂O).


Mensen gebruiken 20 verschillende aminozuren bij het synthetiseren (maken) van eiwitten. Sommige van deze aminozuren kunnen door het menselijk lichaam niet, of niet voldoende gemaakt worden. Deze aminozuren moeten door middel van voeding in het lichaam komen. Deze aminozuren worden daarom "essentieel" genoemd (hieronder aangegeven met "*"). Er zijn 8 verschillende aminozuren essentieel (Lys, Thr, Val, Leu, Ile, Met, Phe en Trp). Arg en His zijn essentieel bij kinderen en snelle groei. Ontbreken essentiële aminozuren op den duur in het voedsel, dan wordt de gezondheid ernstig geschaad. Aminozuren in onze voeding krijgen we vooral binnen in de vorm van eiwitten, deze eiwitten worden in de spijsvertering weer afgebroken tot aminozuren.

Overzicht van de verschillende aminozuren

Indeling van aminozuren in 4 groepen aan de hand van het karakter van de rest groep

Overzicht van de verschillende soorten aminozuren

Alanine
Arginine
Asparagine
Asparaginezuur
Cysteine
Fenylalanine*
Glutamine
Glutaminezuur
Glycine
Histidine
Isoleucine*
Leucine*
Lysine*
Methionine*
Proline
Serine
Threonine*
Tryptofaan*
Tyrosine
Valine*

* = Aminozuren die voor de mens essentieel zijn.

Alanine

Geen specifieke informatie over dit aminozuur.
Voor de 2D-structuurformule klik hier.

Overzicht van de verschillende soorten aminozuren

Arginine

Arginine is een van de belangrijkste en nuttigste aminozuren die een rol speelt bij het functioneren van spieren, groei en genezing door het afweersysteem te reguleren en ondersteunen. Het is ook belangrijk voor de mannelijke vruchtbaarheid.
Voor volwassenen is arginine een niet essentieel aminozuur. Arginine kan door het lichaam zelf gemaakt worden in de ureum cyclus. Voor kinderen is het wel een essentieel aminozuur omdat kinderen veel meer arginine nodig hebben voor hun snelle groei dan volwassenen. De hoeveelheid arginine die uit de ureum cyclus gehaald kan worden is beperkt, daarom moet bij kinderen in hun dagelijkse voeding arginine aanwezig zijn.
Voor de 2D-structuurformule klik hier.



Belangrijke bronnen van arginine.
Rauwe graanproducten, chocola en noten zijn belangrijke bronnen van arginine (in de eiwitten).



Eigenschappen van arginine.
- Vergroot de weerstand.
- Belemmert de groei van diverse tumoren.
- Bouwt spieren op en verbrandt vet door de schildklier te stimuleren tot grotere productie van groeihormoon.
- Bevordert de genezing van brandwonden en andere wonden.
- Helpt de lever beschermen en schadelijke stoffen onschadelijk maken.
- Verbetert het zaad bij mannen met zwak zaad.
- Arginine samen met lysine kan herpesaanvallen (blaasjes in de mond) beperken bij dragers van dit virus.
- Een voorbeeld van een arginine supplement is L-arginine van Solgar Vitamins (500 mg), klik hier om on-line te bestellen.



Voorzichtig.
- Voedingssupplementen niet innemen op de lege maag.
- Een dosis tot 1,5 g lijkt veilig te zijn.
- Neem niet te veel; dit kan psychische klachten, stofwisselingsstoornissen en diarree veroorzaken.
- Een hoge dosis kan gevaarlijk zijn voor kinderen.


Overzicht van de verschillende soorten aminozuren

Asparagine

Geen specifieke informatie over dit aminozuur.
Voor de 2D-structuurformule klik hier.

Overzicht van de verschillende soorten aminozuren

Asparaginezuur

Geen specifieke informatie over dit aminozuur.
Voor de 2D-structuurformule klik hier.

Overzicht van de verschillende soorten aminozuren

Cysteine

Cysteine voedt en stimuleert de oogspieren. Cysteine bevat zwavel, wat als antioxidant wordt beschouwd. Het beschermt het lichaam vermoedelijk ook tegen vervuilende stoffen. De exacte werking is nog niet bekend. Cysteine is geen essentieel aminozuur. Dit betekent dat het door het lichaam zelf gemaakt kan worden als het nodig is.
Voor de 2D-structuurformule klik hier.


Belangrijke bronnen van cysteine.
Eieren, vlees, en zuivelproducten zijn belangrijke bronnen van cysteine (in de eiwitten).



Eigenschappen van cysteine.
- Kan beschermen tegen kopervergiftiging.
- Kan beschermen tegen vrije radicalen (antioxidante werking).
- Kan helpen bij herstel van schade door roken en alcohol.
- Kan helpen bij de behandeling van artritis.
- Kan helpen bij DNA-herstel.
- Een voorbeeld van een cysteine supplement is, L Cysteine (500 mg) van het merk Bonusan, klik hier om online te bestellen.



Voorzichtig.
- Diabetespatiënten dienen geen cysteine supplementen te gebruiken, tenzij onder medische begeleiding. Bij een teveel aan cysteine kan uit cysteine door het lichaam pyrodruivezuur (pyruvaat) gemaakt worden. Uit pyrodruivezuur kan onder andere in de gluconeogenese glucose (suiker) worden gemaakt.
- Hoge dosis cysteine kan nierstenen veroorzaken, een hoge dosis vitamine C kan dit voorkomen. Neem het liefst cysteine supplementen in combinatie met een drie keer zo'n hoge dosis vitamine C.


Overzicht van de verschillende soorten aminozuren

Fenylalanine*

Fenylalanine is een essentieel aminozuur dat nodig is voor diverse biochemische processen.
L-fenylalanine kan, wanneer deze voldoende aanwezig is, door het lichaam worden omgezet in het aminozuur tyrosine. Fenylalanine is (via tyrosine) onder andere nodig voor de aanmaak van neurotransmitters in de hersenen. Het schijnt de seksuele opwinding te verhogen en hormonen vrij te maken die de eetlust reguleren.
Voor de structuurformule klik hier.



Belangrijke bronnen van fenylalanine.
Kaas, amandelen, pinda's, sesamzaad, sojabonen en eiwitten in het algemeen zijn goede bronnen van fenylalanine.



Eigenschappen van fenylalanine.
- Kan een aanval van depressie helpen verlichten.
- Kan helpen verslavingsgedrag te beheersen.
- Stimuleert de geestelijke alertheid.
- Bevordert de seksuele opwinding.
- Vermindert honger en de zucht naar voedsel.
- Een voorbeeld van een fenylalanine supplement is, L-phenylalanine (500 mg) van het merk Orthica, klik hier om on-line te bestellen.



Dosering.
Fenylalanine is meestal verkrijgbaar in doses van 500 mg. Innemen op de lege maag en niet samen met eiwit.



Voorzichtig.
- Neem geen fenylalanine als u huidkanker hebt.
- Mensen met hoge bloeddruk dienen alleen extra fenylalanine te gebruiken onder begeleiding van hun arts.
- Ongeschikt voor gebruik naast mao-remmers.
- Ongeschikt voor zwangere vrouwen.


Overzicht van de verschillende soorten aminozuren

Glutamine

Glutamine is een derivaat van glutamine zuur, dat geacht wordt te helpen bij drankzucht. De werkelijke voordelen van dit aminozuur zijn onbekend. Het advies is maximaal 1 gram per dag in te nemen tenzij onder doktors toezicht gebruikt.
Voor de 2D-structuurformule klik hier.



Eigenschappen van glutamine.
- Wordt geacht de zucht naar alcohol te verminderen.
- Kan de genezing van maagzweren versnellen.
- Kan depressie aanvallen helpen bestrijden.
- Kan de geest nieuwe energie geven.
- Kan helpen bij preventie en behandeling van ontstekingen van de dikke darm.



Voorzichtig.
Een dosis tot 1 gram per dag wordt als veilig beschouwd, maar gebruik supplementen alleen onder medische begeleiding.

Overzicht van de verschillende soorten aminozuren

Glutaminezuur

Geen specifieke informatie over dit aminozuur.
Voor de 2D-structuurformule klik hier.

Overzicht van de verschillende soorten aminozuren

Glycine

Glycine wordt beschouwd als het eenvoudigste aminozuur met diverse eigenschappen die nog onderzocht worden.
Dit aminozuur speelt een rol bij de productie van hormonen en helpt bij de opbouw van een sterk immuunsysteem. Glycine maakt energie in het lichaam vrij voor de opbouw van lichaamscellen.
Voor de 2D-structuurformule klik hier.



Belangrijke bronnen van glycine.
Rund-, varkensvlees, wild, gevogelte, tarwekiemen, pinda's en sesamzaad (in de eiwitten).



Eigenschappen van glycine.
- Kan helpen bij de behandeling van lage hypofyse functie.
- Kan gebruikt worden bij de behandeling van spastische bewegingen, vooral bij patiënten met MS.
- Kan helpen in de behandeling van progressieve spierdystrofie.
- Wordt gebruikt tegen hypoglycaemie, omdat het de afgifte van glucagon stimuleert dat weer glycogeen mobiliseert dat als glucose in het bloed terechtkomt, zie hiervoor bij het glycogeen metabolisme.



Voorzichtig.
- Geadviseerd wordt dit aminozuur niet als supplement te gebruiken, tenzij onder medische begeleiding.
- Doses onder de 1 gram worden veilig geacht, verder onderzoek is nog gaande.

Overzicht van de verschillende soorten aminozuren

Histidine

Histidine is een van de onbekendere aminozuren. Zijn rol in ons lichaam is nog niet helemaal bekend.
Histamine wordt in het lichaam gevormd uit histidine door een decarboxylering.
Men onderzoekt nog de mogelijke werking van histidinesupplementen.
Voor de 2D-structuurformule klik hier.



Eigenschappen van histidine.
- Wordt gebruikt bij artritispatiënten, die een ongewoon lage concentratie van dit aminozuur in hun bloed hebben.
- Kan de activiteit van T-cellen uit ons immuunsysteem versterken, wat nuttig kan zijn bij de bestrijding van HIV/AIDS en auto-immuunziekten.



Dosering.
Maximaal 150 mg per dag, tenzij onder medische begeleiding.

Overzicht van de verschillende soorten aminozuren

Isoleucine*

Het aminozuur isoleucine is een essentieel aminozuur, dit betekent dat het aanwezig moet zijn in de dagelijkse voeding.
Voor de 2D-structuurformule klik hier.

Overzicht van de verschillende soorten aminozuren

Leucine*

Het aminozuur leucine is een essentieel aminozuur, dit betekent dat het aanwezig moet zijn in de dagelijkse voeding.
Voor de 2D-structuurformule klik hier.

Overzicht van de verschillende soorten aminozuren

Lysine*

Lysine is een essentieel aminozuur; het kan niet door het lichaam gemaakt worden en moet dus in de voeding aanwezig zijn. Het aminozuur is nodig voor groei, weefselherstel, de aanmaak van antilichamen, hormonen en enzymen.
Voor de 2D-structuurformule klik hier.



Belangrijke bronnen van lysine.
Vis, melk, limabonen, vlees, kaas, gist en eieren en eiwitten in het algemeen zijn belangrijke bronnen van lysine.



Eigenschappen van lysine.
- Voorkomt herpes aanvallen (blaasjes in de mond), hoge doses schijnen herhalingsaanvallen te verminderen.
- Kan de opbouw van spiermassa ondersteunen.
- Kan vruchtbaarheidsproblemen helpen voorkomen.
- Verbetert de concentratie.



Dosering.
- Tot 500 mg per dag wordt veilig geacht.
- Sommige deskundige adviseren 1000 mg bij de maaltijd aan.
- Het gebruikelijke advies is om aminozuren op een lege maag in te nemen met wat vruchtensap of water.
- Neem lysine met een gelijke hoeveelheid arginine als u streeft naar een toename van de spiermassa.
- Een voorbeeld van een lysine supplement is L-lysine (500 mg) van het merk Orthica, klik hier om online te bestellen.



Voorzichtig.
Niet geschikt voor kinderen.


Overzicht van de verschillende soorten aminozuren

Methionine*

Het aminozuur methionine is een essentieel aminozuur, dit betekent dat het aanwezig moet zijn in de dagelijkse voeding.
Methionine is een zwavelhoudend aminozuur dat voor veel lichaamsprocessen belangrijk is. Het helpt mogelijk bij de preventie van aderverkalking door vetstoffen te verwijderen. Methionine voedt en stimuleert de oogspieren.
Voor de 2D-structuurformule klik hier.



Belangrijke bronnen van methionine.
Eieren, melk, lever en vis zijn belangrijke bronnen van methionine (in de eiwitten).



Eigenschappen van methionine.
- Kan vetstoffen uit het bloed verwijderen en zo de kans op een hartaanval verlagen.
- Kan helpen het zenuwstelsel reguleren.
- Kan samen met choline en foliumzuur sommige tumorsoorten helpen voorkomen.
- Nodig voor de biosynthese van taurine en cysteine.



Voorzichtig.
Supplementen worden niet aanbevolen, hoewel een arts het onder bepaalde omstandigheden kan voorstellen.

Overzicht van de verschillende soorten aminozuren

Proline

Geen specifieke informatie over dit aminozuur.
Voor de 2D-structuurformule klik hier.

Overzicht van de verschillende soorten aminozuren

Serine

Serine is een precursor voor sphingosine. Sphingosine is een intermediair bij de synthese van sphingolipiden.
Deze lipiden zitten in het membraan van cellen.
Voor de 2D-structuurformule klik hier.

Overzicht van de verschillende soorten aminozuren

Threonine*

Het aminozuur threonine is een essentieel aminozuur, dit betekent dat het aanwezig moet zijn in de dagelijkse voeding.
Voor de 2D-structuurformule klik hier.

Overzicht van de verschillende soorten aminozuren

Tryptofaan*

Het essentiële aminozuur tryptofaan wordt samen met andere vitaminen en mineralen door de hersenen gebruikt om serotonine (5-hydroxytryptamine) aan te maken. Serotonine is een neurotransmitter wat de slaap reguleert en stimuleert. Ook wordt serotonine geacht de gevoeligheid voor pijn te verminderen. Tryptofaan is ook een bouwstof voor melatonine (een neurohormoon). Melatonine reguleert het dag/nacht ritme, wat belangrijk is bij de voor een goede nachtrust.
Wanneer de voorraad tryptofaan voldoende is kan het lichaam van tryptofaan nicotinezuur (vitamine B3) maken. Van vitamine B3 wordt weer NAD+ gemaakt wat belangrijk is in de energie huishouding.
Tryptofaan was een van de eerste aminozuren die als supplement te koop was en wordt gebruikt als natuurlijk slaapmiddel.
Voor de 2D-structuurformule klik hier.



Belangrijke bronnen van tryptofaan.
Kwark, melk, vlees, kalkoen, vis, bananen en eiwitbronnen zijn goede bronnen van tryptofaan.



Eigenschappen van tryptofaan.
- Kan de slaap bevorderen en een jetlag voorkomen. Om slaap te bevorderen, neem 500 mg, samen met vitamine B6, niacinamide en magnesium, ca. een uur voor het slapen gaan.
- Vermindert de gevoeligheid voor pijn.
- Vermindert de zucht naar alcohol.
- Natuurlijk antidepressivum. Kan helpen angst en paniekaanvallen te verminderen. Om paniek aanvallen en depressies te voorkomen: tussen de maaltijden door met vruchtensap of water innemen (zonder eiwitten).
- Een voorbeeld van een tryptofaan supplement is L-tryptofaan (400 mg) van het merk Orthica, klik hier om on-line te bestellen.



Voorzichtig.
Het middel kan in hoge dosering leverklachten veroorzaken. Hoewel de onderzoeksresultaten uiteenlopen, wordt het schadelijk geacht in zeer hoge doseringen, raadpleeg uw arts.


Overzicht van de verschillende soorten aminozuren

Tyrosine

Tyrosine is een niet essentieel aminozuur, dit betekent dat het lichaam dit zelf kan maken als het nodig is. Tyrosine kan namelijk door het lichaam gemaakt worden uit het essentieel aminozuur fenylalanine (zie aminozuurstofwisseling) wanneer deze voldoende aanwezig is. Tyrosine is betrokken als bouwstof bij de productie van belangrijke neurotransmitters zoals adrenaline, noradrenaline en dopamine in de hersenen en schijnt hierdoor het energieniveau te verhogen en de gevolgen van stress (via dopamine) te verlagen. Adrenaline heeft onder andere effect op het bloedsuikergehalte (het energieniveau), kijk voor de specifieke werking naar het glycogeen metabolisme. Tyrosine is ook een bouwsteen voor de productie van coenzym Q10. Coenzym Q10 is belangrijk voor de energie productie van de cellen. Tyrosine is ook een precursor van de hormonen thyroxine (tetraiodothyronine) en melanine (voor pigment).
Voor de 2D-structuurformule klik hier.



Eigenschappen van tyrosine.
- Helpt stress verminderen, bevordert de alertheid en verlicht gevolgen van stress en spanning.
- Kan werken als antidepressivum.
- Kan gebruikt worden tegen de emotionele klachten bij PMS.
- Kan helpen bij de behandeling en ontwenning van cocaïneverslaving en andere verslavende middelen.



Dosering.
Innemen met vruchtensap of water op een lege maag (niet samen met eiwitten zoals melk).
Enkele deskundige menen dat het effectiever is als het samen met vitamine B6 (tot 25 mg) ingenomen wordt.
Een voorbeeld van een tyrosine supplement is L-tyrosine (500 mg) van het merk Orthica, klik hier om on-line te bestellen.



Voorzichtig.
Neem geen extra tyrosine indien u last van migraine hebt of mao-remmers gebruikt.
Mensen met hoge bloeddruk of huidkanker dienen geen extra tyrosine te nemen zonder toestemming van hun arts.


Overzicht van de verschillende soorten aminozuren

Valine*

Het aminozuur valine is een essentieel aminozuur, dit betekent dat het aanwezig moet zijn in de dagelijkse voeding.
Voor de 2D-structuurformule klik hier.

Overzicht van de verschillende soorten aminozuren



Terug naar de top van dit document



Indeling van aminozuren in 4 groepen aan de hand van het karakter van de rest groep.


Aminozuren met een polair rest groep en kunnen 1 negatieve lading krijgen.