Oregano / Marjolein

De Grieken hebben ons de legenden nagelaten en de naam van dit aloude keukenkruid: oros ganos, vreugde-van-de-berg. Degenen die Griekenland bezocht hebben, waar oregano (wilde marjolein of majoraan) de heuvelhellingen bedekt en de zomerlucht haar geur geeft, zullen die naam zeker bevestigen. De zoet-pittige geur van marjolein werd volgens zeggen gecreëerd door Aphrodite als een symbool voor geluk. Bruidsparen werden gekroond met slingers van marjolein en planten werden op grafstenen geplaatst om rust te geven aan rondwarende geesten. Aristoteles meldde dat schildpadden die een slang verzwolgen onmiddellijk oregano zouden moeten eten om niet dood te gaan, dus werd oregano ook door mensen als tegengif ingenomen. De Grieken hielden van de geur na een bad, als marjoleinolie op hun voorhoofd en in hun haren gemasseerd werd. Eerder al, in het oude Egypte, was het bekend dat oregano kon genezen, desinfecteren en voedsel conserveren en die kennis is sindsdien bewaard gebleven.
Echte marjolein werd in de Middeleeuwen in Europa geïntroduceerd en ze was in trek bij de dames "om in ruikers, kruidenbuiltjes en reukwatertjes te doen". De bladeren werden ook over eiken meubels en vloeren gewreven om er een geurende glans over te krijgen. Bij onweer stopten de melkmeisjes marjolein bij de bussen verse melk om de zoetheid ervan te bewaren.
Wilde marjolein lijkt erg op Tijm en werd door de volksgeneeskunde ook om dezelfde eigenschappen gewaardeerd. Meer bepaald gebruik als maagversterkend en hoestdempend middel en als expectorans (in geval van hevige hoestbuien).

Terug naar de top van dit document

Toepassingen

Huishouden.
Blad: (Echte marjolein) Voeg gepulverde bladeren of een sterk afkooksel toe aan meubelwas.
Bloem: Kweek Origanum om bijen en vlinders te trekken.




Cosmetisch.
(Oregano) Een aftreksel voor een ontspannend bad. Neem een sterk aftreksel als haarversteviger.


Medicinaal.
Als geneeskruid gebruikt men het in de bloeitijd verzamelde kruid.

Wilde marjolein
Het gehalte aan etherische olie met dezelfde samenstelling als bij tijm bepaalt ook een zelfde gebruik als hoestmiddel met ontslijmende en prikkelverzachtende werking. Uitwendig eveneens voor baden en omslagen met antiseptische werking bij slecht genezende wonden.
Een aftreksel van de bloesemtop van oregano kunt u als thee gebruiken bij hoesten, maag- en galblaasstoornissen, spanningshoofdpijnen en geprikkeldheid, algehele uitputting en menstruatiepijn. U kunt het ook drinken als kalmerend middel om zeeziekte te voorkomen. Pas het kruid uitwendig toe als antiseptisch papje om zwellingen, reuma en een stijve nek te verlichten.

Echte marjolein.
De toepassing en werkwijze is overeenkomend met die van wilde marjolein, namelijk bij krampen en hoest. Bovendien werkt het bevorderend op de vertering en zwak urinedrijvend.
U kunt een aftreksel van de bloesemtoppen als thee gebruiken bij kou, hoofdpijn, eenvoudige maagdarmkwalen en zenuwstoornissen. Voeg een afkooksel of wat etherische olie toe aan badwater, zalven of kompressen voor verlichting bij reumatische pijnen en spanning. Sprenkel een paar druppels etherische olie op een kussen om de slaap te bevorderen.


Toepassingen met etherische olie.

De etherische olie wordt gewonnen door stoomdistillatie van het bloeiende kruid, is lichtgeel van kleur, met een warme, kruidige, kamferachtige geur. De olie wordt bij het ouder worden bruin en bevat een hoog gehalte, 80-90%, fenolen (cavaciol en thymol). Hierdoor is het één van de meest antiseptische oliën en doodt vele bacteriën, schimmels en virussen. Wordt daarom veel gebruikt bij allerlei infecties. Het is bovendien een immunostimulant en een goede expectorand (slijmoplosser). Door de goede pijnstillende werking heilzaam bij zenuwpijnen en reumatische pijnen, stimuleert bovendien de doorbloeding.

Gebruik Oregano o.a. bij; zenuwpijnen, spierpijn, spierreuma, artritis, griep, verkoudheid, bronchitis, gordelroos, vastzittende hoest, astma, hik, trage spijsvertering, slechte eetlust, menstruatieproblemen, lage bloeddruk, worminfecties, krampen, schimmelinfecties, bacteriële- en virusinfecties.

Hier volgen enkele toepassingen van de etherische olie van Oregano.

Bij spierpijn.
Maak een papje van groene leem en voeg daar 3 druppels Oregano aan toe. Bedek met dit mengsel de pijnlijke plaatsen en laat dit 15 tot 20 minuten inwerken.

Bij spierreuma, artritis (1).
15 druppels Oregano mengen met een beetje melk, room of een lepeltje honing. Dit toevoegen aan een warm bad en 20 minuten baden.

Bij spierpijn, artritis (2).
20 druppels Oregano mengen met 50 ml St. Janskruid-olie. Met dit mengsel dagelijks of naar behoefte de pijnlijke plekken masseren.

Bij zenuwpijnen (neuralgieën), gordelroos.
10 druppels Oregano mengen met 50 ml Amandel olie en hiermee dagelijks of naar behoefte insmeren.

Verdampen.
8 tot 10 druppels Oregano in de aromalamp werken stimulerend bij lichamelijke en geestelijke vermoeidheid en bij een te lage bloeddruk.

Voorbeelden van verkrijgbare etherische olie van marjolein, vindt u hier.




Terug naar de top van dit document

Chemische eigenschappen

In de plant aanwezige stoffen.
Etherische olie (thymol, carvacrol), bitterstoffen en looistoffen.

Actieve bestanddelen in de Etherische olie van Origanum majorana.
Monoterpenen
a-pineen 1.5%, beta-pineen 0.2-2.5%, sabineen 2.5-10%, myrceen 1-9%, a-terpineen 6-8%, y-terpineen 14-20% , paracymeen 5.5%, terpinoleen 1-7%, a-phellandreen, beta-phellandreen 4%

Sesquiterpenen
beta-caryophylleen 2.5-3%, a-humuleen 0.1%

Monoterpenolen
linalool 2-5%, terpine-1-ol-4 14-22%, terpine-1-ol-3 0.3%, a-terpineol 3-6%, cis-thuyanol-4 4-13%, trans-thuyanol-4 1-5%

Terpenische esters
linalyl-acetaat 0.1-3%, terpenyl-acetaat, geranyl-acetaat 1.2%

Fenol-methyl-ethers
trans-anethol -0.5%
Terug naar de top van dit document

Voorzichtig

Gebruik de etherische olie nooit onverdund, Oregano kan soms huid- en slijmvlies irritaties veroorzaken. De meeste etherische oliën kunnen niet zonder risico ingenomen worden.
Gebruik etherische oliën uitsluitend inwendig als u voldoende kennis heeft of raadpleeg een (homeopathische) arts. Over het algemeen is echter de werking bij uitwendig gebruik sterker dan bij inwendig gebruik. De etherische olie kan huidirritatie veroorzaken.

Terug naar de top van dit document

Culinair

Marjolein heeft een uitgesproken kruidige smaak, oregano nog wat kruidiger. Beide kruiden kunnen goed gedroogd worden. Marjolein is geschikt voor stevige groentesoepen, pasta, vis, wild, rundvlees, kip, worstjes en gehaktbrood. Tomaten, courgettes, aardappelen en paprika passen goed bij het kruid. Marjolein wordt ook gebruikt in omeletten en in gerechten met kaas.
Oregano is vooral goed in pizza's en kan verder op dezelfde wijze gebruikt worden als marjolein (zij het iets spaarzamer).
Een aftreksel kan gebruikt worden als aromatische thee. Het kan fijngehakt worden en gebruikt worden in salades of botersauzen. Oregano is goed te mengen met knoflook en chili. Je kunt gerechten een lichte marjoleinsmaak geven door enkele stengels van marjolein op de barbecuekooltjes te leggen.
Oreganoazijn is te gebruiken bij bijvoorbeeld salades. Klik hier voor de werkwijze.


Recept 1: Oregano- / Kruidenboter
Benodigdheden
250 gram redelijk zachte roomboter
1 bosje fijngehakte oregano
Zout en versgeperst knoflooksap naar smaak
Werkwijze
Doe de roomboter, oregano samen met wat zout en versgeperst knoflooksap, in een kom en roer het met de mixer door elkaar. Doe dit mengsel in een botervlootje of ander geschikt schaaltje.
Deze kruidenboter is in de koelkast ongeveer 3 weken lang houdbaar.


Recept 2: Tomaten met oregano
Benodigdheden
4 grote tomaten
50 gram boter
1 eetlepel fijngehakte oregano of 1,5 eetlepel gedroogde oregano
1 uitgeperst teentje knoflook
2 eetlepels geraspte parmezaanse kaas.
Zwarte peper en een snufje zout
Werkwijze
Snijd de tomaten doormidden en leg ze in een ovenvaste schaal.
Roer de beter in een kommetje zacht en roer er de oregano, de knoflook, de peper, het zout en de geraspte kaas door. Bestrijk de snijvlakken van de tomaten met het mengsel.
Grilleer de tomaten ongeveer 5 minuten onder de ovengrill tot de bovenkant begint te kleuren.

Terug naar de top van dit document